Babun Çalışması, Kronik Stresin Ömrü Üzerindeki Etkileri Açığa Çıkardı
Biyologlar, 300 babunun yaşamını başından sonuna takip ederek ilginç bulgular elde etti. Kenya’daki geniş ovalarda yaşayan dişi babunlar, sosyal yapı, kuraklık, yağmur sezonları ve üreme durumlarıyla sürekli olarak yüksek seviyelerde stres hormonuyla karşı karşıya kalıyor. Bu durum, stres hormonu düzeyleri düşük olanlara göre daha yüksek ölüm riski taşıyor.
San Antonio – Teksas Üniversitesi’nden Yardımcı Biyolojik Antropoloji Profesörü Fernando Campos, “Sosyal ortamın kronik stresin en önemli biçimi olabileceğine inanıyoruz” diyor. Araştırmacılar, glukokortikoid seviyeleri yüksek olan dişi babunların genç yaşta daha fazla ölme eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Campos ve ekibi, glukokortikoid seviyelerinin sürekli yüksek olmasının yaşam süresini önemli ölçüde kısaltabileceğini gösteren bir model geliştirdi.
Yapılan araştırma, stresi düzenleyen hormonların sağlık üzerindeki etkilerini açıkça ortaya koyuyor. Glukokortikoid seviyelerinin artmasının kalp damar hastalıkları ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor. Ancak bazı uzmanlar, doğadaki stresin laboratuvar ortamındaki hayvanlarda olduğu kadar zararlı olmadığını ileri sürüyor.
Araştırma, glukokortikoidlerin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini doğrulayan önceki çalışmalarla uyumlu bir şekilde ilerliyor. Campos, insanlardaki stres hormonları ile yaşam süresi arasındaki bağlantıları incelemek için babunların harika bir model olabileceğini belirtiyor. Çünkü her iki türde de sosyal yapı ve tepkiler arasında benzerlikler bulunmaktadır.
Çalışmada sadece dişi babunlara odaklanıldığı ancak ilerleyen zamanlarda erkek babunlar da incelenebileceği vurgulanıyor. Campos, babunlardaki kronik stresin insanlardaki benzer kronik stresle ilişkilendirilebileceğini ifade ediyor. Bu araştırma, doğadaki canlılar arasındaki stresin ve sosyal yapıların önemini vurguluyor.
Yazar: Emily Cerf/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.
Babun Çalışması, Kronik Stresin Ömrü Nasıl Kısalttığını Gösteriyor yazısı ilk önce Popular Science üzerinde ortaya çıktı.
