Asya piyasaları salı günü ABD ile İran arasındaki gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesi ve küresel faiz görünümünü belirsizleştirmesiyle geriledi.
Petrol fiyatları, haftanın ilk işlem gününde kaydedilen yaklaşık yüzde 10’luk yükselişin ardından salı sabahı da artışını sürdürdü. Enerji maliyetlerindeki hızlı yükseliş, enflasyonun beklenenden daha uzun süre yüksek kalabileceği endişesini güçlendirdi.
Yatırımcılar, yüksek petrol fiyatlarının ABD Merkez Bankasının faiz indirimlerini geciktirebileceğini, hatta yeni faiz artırımlarını gündeme getirebileceğini değerlendiriyor.
Güney Kore’de kayıp yüzde 2’yi aştı
Asya borsalarındaki en sert satışlardan biri Güney Kore’de görüldü. KOSPI endeksi yüzde 2’nin üzerinde değer kaybederek önceki seansta başlayan düşüşünü sürdürdü.
Yarı iletken hisselerindeki yüksek oynaklık, Güney Kore piyasasındaki baskıyı artırdı. SK hynix’in ABD’de işlem gören hisselerinin önceki seansta yüzde 9’un üzerinde gerilemesi, Asya işlemlerinde çip sektörüne yönelik satışları hızlandırdı.
Küresel yapay zekâ yatırımlarının büyümesiyle son dönemde güçlü yükselişler kaydeden yarı iletken hisseleri, petrol fiyatları ve faiz beklentilerindeki değişime karşı daha hassas bir görünüm sergiliyor.
Yükselen faizler, gelecekte yüksek büyüme sağlaması beklenen teknoloji şirketlerinin bugünkü değerini düşürdüğü için özellikle çip ve yapay zekâ hisselerinde daha sert fiyat hareketlerine yol açabiliyor.
Japonya ve Avustralya’da satışlar sürdü
Japonya’da Nikkei 225 Endeksi yüzde 1’e yaklaşan kayıp yaşarken daha geniş kapsamlı TOPIX Endeksi yataya yakın hareket etti.
Japonya’nın enerji ithalatına yüksek ölçüde bağımlı olması, petrol fiyatlarındaki yükselişin şirket maliyetleri ve ülkenin enflasyon görünümü üzerindeki etkisini öne çıkardı.
Avustralya’da S&P/ASX 200 Endeksi yüzde 0,5 civarında geriledi. Singapur’un Straits Times Endeksi de negatif bölgede seyretti.
Hindistan’da Nifty 50 Endeksi’ne bağlı vadeli işlemler ise diğer Asya piyasalarına kıyasla daha sınırlı hareket etti.
Wall Street’te teknoloji hisseleri geriledi
Asya piyasalarındaki satışlarda Wall Street’in önceki günkü zayıf kapanışı da etkili oldu.
Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 1,55, S&P 500 Endeksi yüzde 0,79 ve Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,26 değer kaybetti.
ABD piyasalarındaki düşüşe teknoloji ve yarı iletken şirketleri öncülük etti. Enerji hisseleri yükselen petrol fiyatlarından destek bulurken diğer sektörlerde riskten kaçış eğilimi öne çıktı.
ABD endeks vadeli işlemleri de Asya saatlerinde sınırlı düşüş kaydetti. Bu görünüm, yatırımcıların ABD enflasyon verisi öncesinde yeni risk almakta isteksiz kaldığını gösterdi.
Hürmüz gelişmeleri petrolü yükseltti
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran gemilerine yönelik ablukanın yeniden uygulanacağını ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen yüklere yüzde 20 oranında ücret getirileceğini açıklamasının ardından hızlandı.
ABD ile İran arasında yeniden artan askeri gerilim, küresel petrol arzının aksayabileceği endişesine yol açtı.
Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintiler, yalnızca ham petrol fiyatlarını değil navlun, sigorta ve taşımacılık maliyetlerini de yükseltebilir.
Petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması halinde enerji maliyetlerinin ürün ve hizmet fiyatlarına yansıması, küresel enflasyondaki düşüş sürecini yavaşlatabilir.
Waller faiz artışını yeniden gündeme taşıdı
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın açıklamaları da piyasalardaki faiz endişesini artırdı.
Waller, çekirdek enflasyonun 2026 yılı boyunca yükseldiğine dikkat çekerek fiyat baskılarının kalıcı hale gelmesinden endişe duyduğunu belirtti.
Açıklamaların ardından yatırımcılar, Fed’in temmuz ayı toplantısında faiz artırabileceği ihtimalini daha güçlü biçimde fiyatlamaya başladı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu yeniden hızlandırması halinde Fed’in faizleri daha uzun süre yüksek tutması veya yeni bir artışa gitmesi mümkün görülüyor.
Çin’in ticaret verileri beklentileri aştı
Çin piyasaları, Asya genelindeki satışlara rağmen güçlü dış ticaret verilerinden kısmen destek buldu.
Çin’in dolar cinsinden ihracatı haziran ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 arttı. Piyasa beklentisi ihracatın yüzde 18,2 yükselmesi yönündeydi.
İthalat da yüzde 24’lük beklentiye karşılık yüzde 36 artarak yaklaşık beş yılın en güçlü yükselişlerinden birini kaydetti. Ülkenin dış ticaret fazlası 125,6 milyar dolara çıktı.
Yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan çipler, bilgisayar ekipmanları ve diğer teknoloji ürünlerine yönelik küresel talep, Çin’in dış ticaret performansını destekledi.
Güçlü verilere rağmen Şanghay ve Hong Kong piyasalarında belirgin bir yükseliş görülmedi. Yatırımcılar, dış ticaretteki canlılığın zayıf iç tüketimi ve emlak sektöründeki sorunları telafi edip edemeyeceğini izliyor.
Gözler saat 15.30’da ABD enflasyonunda
Piyasaların gün içindeki ana gündemini ABD’nin haziran ayı tüketici enflasyonu oluşturacak. Veri Türkiye saatiyle 15.30’da açıklanacak.
Yatırımcılar özellikle enerji ve gıda fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek enflasyona odaklanacak. Çekirdek tüketici fiyatlarının haziranda aylık yüzde 0,2 artması bekleniyor.
Beklentilerin üzerinde açıklanacak bir veri, Fed’in faiz artırımına gidebileceği beklentisini güçlendirebilir. Bu senaryo dolar ve ABD tahvil faizlerini yükseltirken küresel hisse piyasalarında yeni satışlara yol açabilir.
Enflasyonun tahminlerin altında kalması ise petrol kaynaklı kaygıları kısmen azaltarak riskli varlıklarda toparlanmaya destek sağlayabilir.
Türkiye için petrol ve küresel faizler izlenecek
Asya borsalarındaki kayıplar Türkiye piyasalarını doğrudan belirleyen bir gelişme değil. Türk yatırımcı açısından asıl önemli kanallar petrol fiyatları, doların küresel seyri ve Fed’in faiz görünümü olacak.
Petrol fiyatlarında kalıcı yükseliş, Türkiye’nin enerji ithalat maliyeti ve enflasyon beklentileri açısından risk oluşturabilir. Ulaştırma ve sanayi şirketlerinde enerji giderleri, piyasanın yakından izleyeceği başlıklar arasında bulunuyor.
ABD enflasyonunun güçlü gelmesi ve küresel tahvil faizlerinin yükselmesi halinde gelişen ülke piyasalarına yönelik risk iştahı zayıflayabilir. Beklentilerin altında kalacak bir veri ise küresel piyasalarda satış baskısını hafifletebilir.
